سایتهای خبری در نیم نگاه ؛ قدم اول دروغ ممنوع

شاید امروزه در سطح استان ، خبرسازترین ابزار ،  در میان رسانه های استان ؛  رسانه  روزنت ( سایت خبری ) در عرصه مجازی شبکه جهانی اینترنت است که حتی مطبوعات نیز با توسل به این رسانه نوین سعی در حفظ مخاطبین خود دارند، آنچه امروزه در بین فعالان سیاسی و اجتماعی مدنظر است مرزها و بایدها و نبایدهای این رسانه ها است که البته هریک برای این رسانه نوین تعریف و خطوطی  متصور می شود اما واقعیت چیست؟

اندیشه ، یزدنیوز، یزد فردا ، یزدامروز ، شوق دات کام و مهرطلبان یزد نسل جدیدی از سایتها خبری استان هستند که به جرات می توان گفت تعداد بازدیدکنندگان هریک در روز معادل مخاطبین ماهیانه رسانه های رقیب است اما گهگاهی از سوی فعالان و نخبگان ومدیران این رسانه های نوین برخی از جنبه های این رسانه ها  مورد تخطیه شدید قرار می گیرد و حتی وجود و تاثیر انها را ناچیز می انگارند!ولی واقعیت اینگونه نیست و این نسل جدید رسانه ای در کشور و استان به شدت درحال رشد است ....................

                      

سایتهای خبری در نیم نگاه ؛ قدم اول دروغ ممنوع

شاید امروزه در سطح استان ، خبرسازترین ابزار ،  در میان رسانه های استان ؛  رسانه  روزنت ( سایت خبری ) در عرصه مجازی شبکه جهانی اینترنت است که حتی مطبوعات نیز با توسل به این رسانه نوین سعی در حفظ مخاطبین خود دارند، آنچه امروزه در بین فعالان سیاسی و اجتماعی مدنظر است مرزها و بایدها و نبایدهای این رسانه ها است که البته هریک برای این رسانه نوین تعریف و خطوطی  متصور می شود اما واقعیت چیست؟

اندیشه ، یزدنیوز، یزد فردا ، یزدامروز ، شوق دات کام و مهرطلبان یزد نسل جدیدی از سایتها خبری استان هستند که به جرات می توان گفت تعداد بازدیدکنندگان هریک در روز معادل مخاطبین ماهیانه رسانه های رقیب است اما گهگاهی از سوی فعالان و نخبگان ومدیران این رسانه های نوین برخی از جنبه های این رسانه ها  مورد تخطیه شدید قرار می گیرد و حتی وجود و تاثیر انها را ناچیز می انگارند!ولی واقعیت اینگونه نیست و این نسل جدید رسانه ای در کشور و استان به شدت درحال رشد است.

در این گفتار سعی نموده اید در چند قسمت به بررسی جایگاه رورنت ها در ایران ، استان و چارچوبهای فنی و حرفه ای آن بپردازیم:

در حال حاضر مطابق به واقع بین ترین آمار موجود، بنابر اعلام مركز آمار اینترنت جهانی در سال  ۲۰۰۰میلادی حدود  ۲۵۰هزار نفر كاربر اینترنت در ایران وجود داشت، اما تعداد كاربران در سال ۲۰۰۵ میلادی در ایران به چهار میلیون و  ۸۰۰هزارنفر رسیده كه رشدی  ۱۸۲۰درصدی را نشان می‌دهد.

  وجود نزدیك به پنج میلیون كاربر اینترنتی در كشور كه شمار آن به سرعت رو به افزایش است تعداد بازدیدكنندگان روزنت‌ها( سایتهای خبری)  را همچنان افزایش می‌دهد.

حاصل این حرکت چیست، بدیهی است ، وجود ده‌هاپایگاه خبری‌اینترنتی كه هرلحظه‌آخرین وقایع‌را دراختیار مخاطبان قرار می‌دهند، در كنار شبكه‌های متعدد رادیویی و تلویزیون‌های ماهواره‌ای، سیاستگزاران رسانه‌ای را به اتخاذ "سیاست خبری باز" سوق می‌دهد.

تارنماهای خبری روزانه كه به "روزنت" شهرت یافته‌اند رفته رفته مجال تازه‌ای فراهم آورده‌اند تا ادبیات و اقتضائات متفاوتی در عرصه اطلاع‌رسانی كشور شكل بگیرد.

این "رسانه نوین" شرایط را برای حذف و ممیزی در درازمدت دشوارتر ساخته به طوری كه در عمل باعث شده تاایجاد مانع بر سر"اطلاع رسانی آزاد" در درازمدت و حتی میان مدت راه به جایی نبرد.

روزنت‌ها درعین آن كه مدت زمان كوتاهی ازپیدایش آن‌ها می‌گذرد، توانسته‌اند بخش‌های قابل توجهی از گروه‌های مرجع اجتماعی را باخود همراه سازند. چنان‌كه دانشجویان،نخبگان و روشنفكران كه اغلب به طبقه متوسط ومتوسط به بالا تعلق دارند،اخبار و اطلاعات مورد نیاز خود رااز این رسانه نوین دریافت می‌كنند و متاثر از داده‌های خبری و اطلاعاتی آن قرار دارند.

 بااین حال روزنت‌ها( سایتهای خبری ) به‌عنوان رسانه‌ای مابین رادیو و تلویزیون‌های ماهواره‌ای در موارد زیادی به چنان اعتباری دست یافته‌اند كه دیگر رسانه‌ها نیز به نقل اخبار آن‌ها می‌پردازند.

روزنت‌ها البته از اهمیت و اعتبار یكسانی برخوردار نیستند،چه آن‌كه عملكرد اصولی و حرفه‌ای "رسانه" است كه‌در تعیین میزان اعتبار آن نقش تعیین‌كننده ایفا می‌كند.رسانه‌های نوین نیز ازاین قاعده جدا نیستند و دامنه تاثیرگذاری آن‌ها تابع پایبندی به مبانی حرفه‌ای اطلاع‌رسانی است.

درهمین حال به‌نظر می‌رسد به ویژه طی‌ماه‌های گذشته،ورود شماری از روزنت‌های ضعیف و غیرحرفه‌ای زمینه ایجاد پدیده‌ای موسوم به "روزنت‌های زرد" را فراهم آورده است.

اگرچه نتایج اولیه بررسی‌ها نشان می‌دهد كه اینترنت راه خود را به‌عنوان یك رسانه مهم دربین جوانان باز كرده است اما صحت مطالب بسیاری از تارنماهای خبری كه در فضای اینترنت به اطلاع رسانی می‌پردازند، مورد سوال است.

اما چه عاملی به ایجاد "روزنت‌های فاقد هویت مشخص" انجامیده است و آیا "روزنت‌های زرد" به مفهومی كه در رسانه مكتوب عنوان می‌شود،شكل گرفته است؟ "

"نشریات الكترونیك روزانه" به عنوان یكی از دسترس‌ترین ابزارهای اطلاع رسانی سریع و سالم مناسبات تازه‌ای را وارد فضای رسانه‌ای كرده است. عمومیت این رسانه نوین گرچه بسیار بالاتر از تلویزیون‌های ماهواره‌ای است اما به پای رسانه رادیو نمی‌رسد. بااین حال روزنت‌هابه‌عنوان رسانه‌ای مابین رادیو و تلویزیون‌های ماهواره‌ای در موارد زیادی به چنان اعتباری دست یافته‌اند كه دیگر رسانه‌ها نیز به نقل اخبار آن‌ها می‌پردازند.

روزنت‌هاالبته از اهمیت و اعتبار یكسانی برخوردار نیستند،چه آن‌كه عملكرد اصولی و حرفه‌ای "رسانه" است كه‌در تعیین میزان اعتبار آن نقش تعیین‌كننده ایفا می‌كند.رسانه‌های نوین نیز ازاین قاعده جدا نیستند و دامنه تاثیرگذاری آن‌ها تابع پایبندی به مبانی حرفه‌ای اطلاع‌رسانی است.

به اعتقاد یک روزنامه نگار ، برای شكوفایی رسانه‌ها، درمرحله نخست ایجاد موارد متفاوت با آرا و نظرات متکثر در جلب مخاطبان از  اهمیت خاصی قرار دارد این نکته را فراموش نکنیم از میان 5 میلیون بازیدکنندگان ایرانی تنها کمتر از یک درصد به سوی سایتهای خبری رومی اورند در صورتی که طبق آمار ارایه شده توسط سایتها ی موتورجستجو جملات جستجو ایرانیان بیشتر نیل به مسایل اجتماعی و سیاسی دارد اما به جز موارد نادر و محدود،  گردانندگان سایتها نتوانسته اند نیاز مخاطبین خود را برآوده سازند دلیل عدم توجه به ذایقه مخاطب و همچنین ذایقه سازی در نزد مخاطبین است و برهمین اساس خیل عظیمی از مخاطبین به سوی سایتها دست دوم روی می آورند لااقل در مسایل پیش پا افتاده سایتها از تنوع و تکثر برخوردارند.   نکته دیگری که در این بین نقش اساسی دارد  ارتقاء مهارت‌های كیفی و فنی رسانه‌ها درمرحله دوم ازاهمیت خاصی برخوردار است.تنها پس از طی شدن مرحله‌اول می‌توان درمرحله دوم به كارهای تخصصی‌تر و حرفه‌ای‌تر رسانه‌ای پرداخت.

این نکته در نزد بسیاری از گردانندگان سایتها به صورت توهم و تب اولیه رخ می دهد که با برخورد افراطی و تند و نشر اخبارنادرست و اکاذیب در روزنت‌های ضعیف و نامعتبر در ابتدا منجر به کشش بازدیدکنندگان می شوند و حتی به شهرت دست می یابند اما این شهرت مانند شهرت فرد خلاف کار و قاتل خون آشامی است که هرگز نمی تواند برای وی اعتبارو جایگاه اجتماعی و در اصل نفوذ و تاثیزگذاری را به همراه داشته باشد ، به عبارتی دیگر برخورد رادیكال با روزنت‌های ضعیف و غیر معتبر نه تنها به اعتبار آنها كمك نمی‌كند بلكه به حذف و ورشکستگی سیاسی و اجتماعی  آنها منجر خواهد شد.

به اعتقاد یک روزنامه نگار، نوع رویكرد هر رسانه از جمله روزنت ( سایتهای خبری ، به تدریج برای آن، اعتبار یا بی‌اعتباری به دنبال می‌آورد.

اگرچه روزنت‌ها در غیاب رسانه‌های مكتوب آزاد توانسته‌اند به میزان قابل توجهی به جذب مخاطب بپردازند اما این رسانه نوین برای تداوم فعالیت و جذب مخاطبان از چه ویژگی‌هایی باید برخوردار باشد؟
صاحبنظران، اطلاع‌رسانی درست، سریع و بدون جهت‌گیری را در كنار برخورداری از هویت روشن از جمله عوامل موفقیت روزنت‌ها برمی‌شمرند.

درهمین حال روزنت‌های‌موجود بی‌آنكه‌اغلب ازهویت كاملا شفاف وروشنی برخوردار باشند هریك طیف‌های فكری خاصی را نمایندگی می‌كنند.

دراین‌میان،برخی روزنت‌های نامعتبر نیز درفضایی كه روزنامه‌نگاری آن‌لاین،از آزادی عمل بیشتری نسبت به روزنامه‌نگاری در رسانه‌های چاپی برخوردار است، اخبار و مطالبی را منتشر می‌كنند كه در نهایت در صحت و سقم آن‌ها تردیدهایی وجود دارد.

دایره عملكرد روزنت‌ها راالبته تنها فضای آزاد اینترنت تعیین نمی‌كند!!! . چه آن كه نویسندگان روزنت‌ها در فضای پر رقابت اطلاع رسانی الكترونیك بدون برخورداری از اخبار، اطلاعات و مطالب جدید و شاخص راهی برای جذب مخاطب ندارند.

فراموش نکنیم درفضایی كه روزنامه‌ها ونشریات رسمی‌بامحدودیت‌هایی فنی ، مالی  برای اطلاع‌رسانی روبه‌رو هستند روزنت‌هابدون رودررویی باچنین محدودیت‌هایی بااستفاده از برخی اطلاعات پنهان و اخبار "ویژه" كه امكان نشر در رسانه‌های مكتوب را ندارند مخاطبان بیشتری جذب می‌كنند.

این نکته اساسی است که سایتها خبری تاحد ممکن باید دارای ساختار و ارگانی مشخص باشند ، فراموش نکنیم در ادبیات عامه این کلمه وجود دارد این حرف را کی گفته !!! یعنی عنصر منبع خبر از اصلی ترین عناصر خبر است گرچه برخی، وجود تنگناهاو برخی از صلاحدیدها  در غیرشفاف بودن خود می دانند اما فرار از قانون و گریز از عواقب قانونی توهمی و خوابی است که برخی از گردانندگان سایتها به دلیل کم اطلاعی از مسایل فنی در چگونگی پی گیری گرداننده سایتها و ناآگاهی از مسایل و قوانین قضایی دارند که بی شک این توهم تنها با مطالعه قانون مطبوعات و قوانین جرایم کامپیوتری و همچنین مشاوره با یک متخصص ای تی زدوده خواهد شد

در درجه بعد گفتار نیک و صداقت در خبر و سرعت در انتشار و در نهایت گستردگی گستره  مخاطبین از نکاتی است که می تواند یک روزنت را به رسانه ای معتبر تبدیل سازد و یا اینکه مانند برخی از سایتهاخبری پرمدعای استان با بازدیدکنندگان کمتر از 10 نفر در روز مواجه شود، گرچه برخی از سایتها دیگر و یا حتی رسانه های موازی با انعکاس اخبار آن رسانه ها سعی در تعقیب اهداف و پررنگتر نمودن تاثیر این سایتها زرد داشته باشند اما بی شک دروغ پراکنی و درج مطالب شبهه انگیز در رسانه خبری اینترنتی گرچه با محدودیتهای معمول قضایی کمتر روبرو خواهد شد ولی به مرور باعث خذف رویکرد مخاطبین یعنی سرمایه اصلی وب سایتها می شود

اینکه در میان 5 میلیارد سایت 5 میلیون کاربر ایرانی با هزینه سرسام آور اتصال اینترنت ،سایت خبری ما را انتخاب کنند ، باید با  تفکری و تدبیری توسط گردانندگان سایتها  در قالب اتخاذ سیاست رسانه ای اندیشیده شود که لااقل بازدیدکننده بداند در مراجعه بعدی چه مطالب با چه عناوین و کیفیتی ارایه می شود  در یک کلام این نکته برای همه سایتها یک اصل غیرقابل چشم پوشی و اغماض است دروغ پراکنی نکنیم

مدیر وبلاگ –

برگرفته از مقالات و خبری از سایت ایرنا

 

 

نوشته شده در تاریخ سه شنبه هفدهم آبان 1384    | توسط: مدیر وبلاگ فن آوری اطلاعات یزد - م . تقوایی زحمتكش    | طبقه بندی: نیم نگاه - آی تی استان ،     | نظرات()