تبلیغات 
"اسلام آن لاین" islamonline.net با دو زبان عربی و انگلیسی دارای روزانه 2 میلیون کلیک است
سایت "اسلام آن لاین" http://www.islamonline.net که به دو زبان عربی و انگلیسی قابل دسترسی است روزانه ۲ میلیون بار کلیک میخورد. دفتر این سایت 
در محله "دوقی" قاهره، دیگر به سختی فضای کافی برای فعالیت ۷۰ عضو تحریریه خود را دارد. علاوه بر این، به شمار استفتائات هم، روز به روز به طور تصاعدی افزدوه میشود و همین سبب شده که شمار فعلی کارکنان کفایت نکند و استخدام همکاران بیشتری در دستور کار قرار گیرد. و همه اینها "اسلام آن لاین" را به فکر ساختن دفتری جدید و بزرگتر در شهرک "۶ اکتبر" قاهره واداشته است. ایجاد امکان ارسال سوالهای شرعی از طریق اس.ام.اس نیز، از دیگر برنامههای آتی سایت "اسلام آن لاین" است.
"اسلام آن لاین" سال ۱۹۹۹ توسط یک روحانی جنجالبرانگیز مصری به نام "شیخ یوسف القرداوی" ایجاد شد. القردوای مقیم قطر است و با وعظ و خطبههایش در تلویزیون "الجزیره" نام و آوازهای به هم زده است. به لحاظ مشی و اندیشه، القرداوی جزء محافظهکاران مدرن به حساب میآید. لیبرالها به خاطر اندیشههای مغایر با دمکراسیاش با او مخالفند. در مقابل، تندروان اسلامی به او ایراد میگیرند که تعبیر و تفسیراتش از اسلام زیادی باز و لیبرال است.
"اسلام آن لاین" islamonline.net با دو زبان عربی و انگلیسی دارای روزانه 2 میلیون کلیک است سایت "اسلام آن لاین" http://www.islamonline.net که به دو زبان عربی و انگلیسی قابل دسترسی است روزانه ۲ میلیون بار کلیک میخورد. دفتر این سایت در محله "دوقی" قاهره، دیگر به سختی فضای کافی برای فعالیت ۷۰ عضو تحریریه خود را دارد. علاوه بر این، به شمار استفتائات هم، روز به روز به طور تصاعدی افزدوه میشود و همین سبب شده که شمار فعلی کارکنان کفایت نکند و استخدام همکاران بیشتری در دستور کار قرار گیرد. و همه اینها "اسلام آن لاین" را به فکر ساختن دفتری جدید و بزرگتر در شهرک "۶ اکتبر" قاهره واداشته است. ایجاد امکان ارسال سوالهای شرعی از طریق اس.ام.اس نیز، از دیگر برنامههای آتی سایت "اسلام آن لاین" است.
"اسلام آن لاین" سال ۱۹۹۹ توسط یک روحانی جنجالبرانگیز مصری به نام "شیخ یوسف القرداوی" ایجاد شد. القردوای مقیم قطر است و با وعظ و خطبههایش در تلویزیون "الجزیره" نام و آوازهای به هم زده است. به لحاظ مشی و اندیشه، القرداوی جزء محافظهکاران مدرن به حساب میآید. لیبرالها به خاطر اندیشههای مغایر با دمکراسیاش با او مخالفند. در مقابل، تندروان اسلامی به او ایراد میگیرند که تعبیر و تفسیراتش از اسلام زیادی باز و لیبرال است.
»» معرفی سایت های اینترنتی مراجع معظم تقلید و نگاهی به استقبال میلیونی (قسمت دوم)
»» معرفی سایت های اینترنتی مراجع معظم تقلید و نگاهی به استقبال میلیونی (قسمت اول)
»» روایتی دیگر از حضور مراکز مذهبی در اینترنت و نیم نگاهی به سایتهای مراکز اسلامی( بخش دوم)
»» روایتی از حضور حوزه ویان در دنیای اینترنت و نیم نگاهی به سایتهای علما بزرگ( بخش اول)
آغاز به کار و جنبههای فعالیت
"اسلام آن لاین" سال ۱۹۹۹ توسط یک روحانی جنجالبرانگیز مصری به نام "شیخ یوسف القرداوی" ایجاد شد. القردوای مقیم قطر است و با وعظ و خطبههایش در تلویزیون "الجزیره" نام و آوازهای به هم زده است. به لحاظ مشی و اندیشه، القرداوی جزء محافظهکاران مدرن به حساب میآید.
مخالفان اصلی اسلام آنلاین
لیبرالها به خاطر اندیشههای مغایر با دمکراسیاش با او مخالفند. در مقابل، تندروان اسلامی به او ایراد میگیرند که تعبیر و تفسیراتش از اسلام زیادی باز و لیبرال است. "حسام الدین السید حسن"، معاون سردبیر "اسلام آن لاین" در واکنش به این انتقادات میگوید: "ما میخواهیم اسلام را به عنوان یک فرهنگ معرفی کنیم و نشان بدهیم که چگونه میتوان احکام آن را در زندگی روزمره به کار بست. مسئله صرفا به نماز و روزه مربوط نمیشود، بلکه نحوهی دستیابی مسلمانان به یک زندگی با کیفیت نیز بخشی از سیاست تبلیغی و ترویجی ماست."
وب سایت "اسلام آن لاین"
سایت "اسلام آن لاین" که به دو زبان عربی و انگلیسی قابل دسترسی است روزانه ۲ میلیون بار کلیک میخورد. دفتر این سایت در محله "دوقی" قاهره، دیگر به سختی فضای کافی برای فعالیت ۷۰ عضو تحریریه خود را دارد. علاوه بر این، به شمار استفتائات هم، روز به روز به طور تصاعدی افزدوه میشود و همین سبب شده که شمار فعلی کارکنان کفایت نکند و استخدام همکاران بیشتری در دستور کار قرار گیرد. و همه اینها "اسلام آن لاین" را به فکر ساختن دفتری جدید و بزرگتر در شهرک "۶ اکتبر" قاهره واداشته است.
ایجاد امکان ارسال سوالهای شرعی از طریق اس.ام.اس نیز، از دیگر برنامههای آتی سایت "اسلام آن لاین" است. حسام الدین السید حسن میگوید: "پاسخ به این سوالها را از طریق ایمیل میدهیم، چون نمیتوان آنها را در چند کلمه خلاصه کرد."
عوامل گراننده وبسایت http://www.islamonline.net
مسعود صبری"، با شلوار خاکستری و پیراهن گشادش از لحاظ ظاهر هیچ شباهتی با یک روحانی ندارد. او که معاون بخش فتوای "اسلام آن لاین" است، درباره شمار مراجعان به این سرویس اینترنتی میگوید: "در ابتدا ما روزی ۵۰ فتوا صادر میکردیم، ولی حالا تعداد آنها به ۳۰۰ مورد میرسد." به این ترتیب "اسلام آن لاین" که دفترش در مصر است اینک به بزرگترین سرویس اینترنتی ارائهدهنده اطلاعات درباره فرایض و باید و نبایدهای اسلامی بدل شده است.
من اجازه دارم در ماه رمضان همسرم را در آغوش بگیرم؟ آیا یک زن باید بعد از وضع حمل روزههای قضا شده خود را جبران کند؟ آیا یک مرد میتواند بعد از وضو با زن دست بدهد؟ پرسشهایی از این دست، روزانه مشغولیت ذهنی میلیونها نفر در جهان اسلام است. همین امر باعث شده که سرویسهای راحت و سریعی مانند "اسلام آن لاین" روز به روز جذابیت و رونق بیشتری پیدا کنند و تقاضا برای فتواهای آنها رو به فزونی باشد. علاوه بر سرویسهای اینترنتی صدور فتوا، واعظان و مفتیان ارشد مسجد و دانشگاه الازهر و همچنین سرویسهای تلفنی مشاوره مذهبی نیز بازار گرم و پر رونقی دارند.
فتوا با اس ام اس
هر ۵ نفری که در "اسلام آن لاین" به صدور فتوا مشغولند فوق لیسانس در رشته الهیات دارند. علاوه بر این عده، نزدیک به صد شیخ و مفتی نیز در سراسر جهان، از هند گرفته تا آمریکا، از طریق اینترنت، " اسلام آن لاین" را در صدور فتوا یاری میدهند. برای مثال "شیخ محمد المختار الشنیقتی" از مرکز اسلامی "لوبک" در تکزاس آمریکا بعد از ظهرهای یکشنبه به مدت دو ساعتآن لاین میشود و به سوالهایی مانند سوال "مونا" پاسخ میدهد که درباره روزهخواری در ایام وضع حمل پرسیده است. پاسخ شیخ چنین است: "زنان باردار کلا از گرفتن روزه معافاند و لازم نیست که بعد از این دوره آن را جبران کنند." فرد دیگری این سوال را با شیخ مطرح میکند که چگونه میتواند نامزدش را قانع کند که شستن دندانها با مسواک و خمیردندان، بعد از نماز سحر هم به باطلشدن روزه منجر نمیشود؟ و شیخ پاسخ میدهد: "مسئله اصلی این است که نباید بعد از اذان صبح به هنگام شستن دندانها چیزی از حلق انسان پایین برود."
سوالهای یادشده، سوالهای رایج در ماه رمضان هستند که در طول روز خوردن غذا ممنوع است و انسان باید از وسوسههای جنسی و فکر واندیشههای ناصواب اکیدا خودداری کند. سایر استفتائات به گفته صبری به مسائل مربوط به پول و تجارت مربوط میشوند، مثلا یکی میپرسد که فعالیت در معاملات بورس حلال است؟ دیگری سوالش این است که آیا سپردن پول به بانک برای گرفتن سود، منع شرعی ندارد؟ پاسخهای "اسلام آن لاین" اغلب غیرعام هستند و تنها در مورد مشخص سوالکننده مصداق دارند. برای صدور فتواهایی که جنبه عام دارند و به رفتار و کردار جماعت بزرگی از مسلمانان مربوط میشوند، "اسلام آن لاین" وقت بیشتر و مشاوره گستردهتری را سازمان میدهد. مثلا برای پاسخ دادن به این سوال که آیا خدمت سربازان مسلمان آمریکایی در عراق با شرع سازگار است و آیا این سربازان در صورت ضرورت اجازه تیراندازی به روی مسلمانان را دارند چندین فقیه به مشاوره و رایزنی پرداختند که پاسخ آنها در نهایت چنین بود: "در صورتی که امکان امتناع از خدمت وجود نداشته باشد، این خدمت، ارتکاب به گناه تلقی نمیشود."
از سوالات چه استنتاجی میتوان کرد؟
رویآوردن به رسانههای جدید و نوع سوالها نشان میدهند که مراجعان به "اسلام آن لاین" عمدتا در سن و سال جوانی هستند. همچنین، دقت بیشتر در سوالها حاکی از آن است که برخی از آنها به رغم ظاهر شرعیاشان عمدتا به مسائل و چالشهای روحی و ذهنی سوالکنندگان ارتباط دارند و نه لزوما به حساسیتها و وسواسهای دینی و مذهبی آنها. به همین خاطر، "اسلام آن لاین" بخشهایی را هم با عنوان "مشاوره در فضای سایبر" و "مشاوره برای والدین" دائر کرده است. در این دو بخش به جای فقها، روانشناسان و جامعهشناسان هستند که به سوالهای مراجعان پاسخ میدهند.
برای مثال، یکی از مراجعان ِ به بخش ِ "مشاوره در فضای سایبر" که از اهالی سوریه است مشکلش نوسان میان شیوه زندگی به سبک غربی و پایبندی به آموزههای اسلامی است. او میگوید که گهگاهی دنبال دختربازی میرود و گهگاهی هم اهل نماز و عبادت میشود. او یاس و سردرگمی را بر زندگی خود غالب می داند و و اذعان میکند که بعضی مواقع هم به فکر خودکشی میافتد، ولی بعد، با توجه به حرام بودن این کار در اسلام از "خیر" آن میگذرد. مشاوره دهندهای که این سوی خط و در مرکز" اسلام آن لاین" نشسته وقت زیادی را صرف گفتگو با این جوان میکند. او ایرادش به دوران معاصر این است که همه فکر و ذکرشان این شده که زندگی چه چیزی برای عرضهکردن دارد و سعادت را هم صرفا در تحقق آرزوها و رویاهای خود میدانند؛ در حالی که انسان باید روح و معنای واقعی اسلام را احیاء کند و بکوشد که آن را به دیگران نیز انتقال دهد. همین روح و معناست که به گفته مشاور میتواند یاس و خلاء درونی انسانها را رفع و رجوع کند.
شمار سیلآسای سوالهایی که هر روز به سوی "اسلام آن لاین" ارسال میشود قسما ریشه در یک دغدغه و نگرانی بزرگ دارد. فرهنگ و شیوه زندگی غربی در حال پیشروی است و همزمان موج جدیدی از اسلامگرایی جهان عرب را دربر گرفته است.
خانم "ژرژه ساودیس" رییس بیمارستان "بهمان"، که اولین موسسه روانکاوی خصوصی در مصر به شمار میرود، با استناد به تجاربی که از صحبت با بیماران خود به دست آورده، میگوید: "جوانان عرب امروز زیر تاثیر فرهنگ و راه و رسم غربی از یک سو و تبلیغات و رهنمودهای افراط گرایانه مذهبی از سوی دیگر، به نوعی تناقض و روانپارگی دچار شدهاند. انسانها توازن روحی خود را از دست دادهاند و کورکورانه به تقلید از یکی از دو راه و رسم یادشده میپردازند. یاس و سرخوردگی در میان جوانان ابعاد بزرگی به خود گرفته و آنها برای احیای تعادل روحی و روانی خود دائم نیازمند آن هستند که مورد تایید و حمایت واقع شوند." ساودیس در ادامه میگوید که گرایش به مذهب در سالهای اخیر به نوعی "مد" بدل شده و فشار و اجبارهای ملموس و ناملموس محیطی نیز در این زمینه نقش موثری بازی میکند.
"سلامه احمد سلامه" تفسیرنویس روزنامه مصری "الاهرام" نیز، صدور شمار بیسابقهای از رهنمودها و تجویزات شرعی از سوی سایتهایی مثل "اسلام آن لاین" را به "سیل فتوا" تشببه کرده و میگوید: "انسانها تشویق میشوند که در برخورد با سادهترین مسائل روزمره نیز، عقل و منطق خود را تعطیل کنند و به دنبال رهنمودهای فقهی و شرعی بروند."
نگرانی مراکز و نهادهای سنتی
راست این است که استقبال وسیع از "سرویس" سایتهایی مانند "اسلام آن لاین" و یا وعظ و خطابههایی که برخی از مفتیان و روحانیون در تلویزیونها ایراد میکنند نهادها و مراجع فقهی پرسابقهای مانند دانشگاه الازهر را نیز به نگرانی دچار کرده است. از دید علمای این مرکز پرنفوذ جهان اهل تسنن، در گسترش و شیوع غیر کنترلشده فتاوی کسانی نقش اصلی را بازی میکنند که به لحاظ کیفی و معرفتی صلاحیت ارائه فتوا را ندارند. مفتی "محمد ویسام"، رییس بخش فتوای الازهر که ۱۲ فقیه تحت مسئولیت او فعالیت میکنند، موسسه خود را از اشکال یادشده بری دانسته و میگوید: "ما به یک سنت فقهی پر سابقه متکی هستیم. برای مثال، خود من از ده سالگی در الازهر مشغول تحصیل بودهام و کل قرآن را از بر میدانم. پس از فارغالتحصیلی در رشته الهیات نیز، ده سال دستیار یکی از فقهای الازهر بودهام... یک وجه ممیزه ما این است که ما درهای ذهن خود را به روی مدرنیته نبستهایم."
»» محمود احمدی نژاد رییس جمهور و اعلام پست الکترونیکی (ایمیل) دفتر ریاست جمهوری
»» معرفی اجمالی پایگاههای اینترنتی ایرانی و سایتهای فارسی زبان در زمینه آموزش و اندیشه
»» معرفی اجمالی پایگاههای اینترنتی ایرانی و سایتهای فارسی زبان
»» معرفی اجمالی پایگاههای اینترنتی ایرانی و سایتهای فارسی زبان در زمینه کامپیوتر و اینترنت
رقابت با سایت "اسلام آن لاین" و سرویسهای مشابه
برای رقابت با سایت "اسلام آن لاین" و سرویسهای مشابه، بخش فتاوی الازهر نیز از سال گذشته چندین سرویس خدمات اینترنتی به زبانهای عربی، انگلیسی، فرانسوی و آلمانی دائر کرده است.
در اتاق انتظار بخش فتوای الازهر دو زن و یک مرد منتظرند تا نوبتشان فرارسد. به گفته ویسام اینک تنها روزی حداکثر ۳۰ نفر به این مرکز مراجعه میکنند. سوالهای آنها هم عمدتا به مسائل پیچیدهای مانند ارث و حق طلاق مربوط میشود. نزدیک به ۲۰۰۰ سوال هم ماهانه از طریق اینترنت به مرکز فتوای الازهر میرسد که در قیاس با شمار سوالهایی که به "اسلام آن لاین" میرسد چندان چشمگیر نیست. البته ویسام این کاهش مراجعات را چندان جدی نمیداند و با این سخن که به خاطر مشی و رویکرد محافظهکارانه الازهر در تفسیر و شرح احکام و آموزههای اسلام، بسیاری از مردم از آن روی برگرداندهاند هم موافق نیست.
با این همه انکار نمیتوان کرد که الازهر از زمانی که زیر نظر دولت قرار گرفته با کاهش شان و اعتبار خود مواجه شده است. این موسسه قدیمی فقه و آموزشهای اسلامی در جهان تسنن اینک کم و بیش با این اتهام روبروست که هسته اصلی فعالیتش را مشروعیت بخشیدن فقهی به راهبردها و رویکردهای سیاسی حکومت مصر تشکیل میدهد. با این همه، یک نقطه قوت مثبت الازهر در مقایسه با رقبا این است که خدمات و مشاورات فقهیاش مجانی است. علاوه بر این، در مصر هنوز هم نظر فقهی و کارشناسی الازهر در مسائل مربوط به ارث و طلاق وزن و اعتبار به مراتب بیشتری دارد تا ارشادات و فتاوی یک روحانی بر صفحه تلویزیون.
مدیر وبلاگ :