برچسب روی کالا دیگر بارکد (Barcode) نیست بلکه از نوع RFID است و خودش با فرستان علائم رادیویی کلیه اطلاعات جاری خود از قبیل تعداد، قیمت، وزن، ... را به کامپیوترهای موجود در درهای خروجی مخابره می کند.  کمی رویایی به نظر می رسد نه؟ بگذارید بیشتر توضیح بدهیم.

 تصور کنید که وارد یک فروشگاه زنجیره ای شده اید و اقلام مورد نیاز خود را داخل چرخ دستی قرار داده اید. صندوق دار باید با استفاده از بار کد تک تک اقلام داخل سبد را برداشته و اطلاعات آن را توسط بارکد خوان یکی یکی وارد کامپیوتر کند تا فاکتور کالاهای انتخابی شما صادر شود. بسیاری از اوقات به دلیل آنکه تعداد کالاهای خریداری شده از طرف مشتری بسیار زیاد هستند؛ صف های طولانی ای در قسمت صندوق فروشگاه های زنجیره ای تشکیل می شود.

تازه، گاهی اوقات هم مخدوش شدن علائم بار کد، از خواندن اطلاعات جلوگیری می کند، که این خود موجب مشکلات بیشتری می شود.

با فناوری جدید RFID تمام این مراحل شکل دیگری پیدا می کند: شما سبد کالای خود را برمی دارید و بدون اینکه مجبور به ایستادن در صفهای طولانی شوید و یا حتی بدون اینکه مجبور باشید کالاهای خریداری شده را به صندوقدار یا نگهبان نشان دهید، از در خارج می شوید.

  آشنایی با سیستم شناسایی با استفاده از فرکانس رادیویی یا RFID  - Radio Frequency Identification

تصور کنید که وارد یک فروشگاه زنجیره ای شده اید و اقلام مورد نیاز خود را داخل چرخ دستی قرار داده اید. صندوق دار باید با استفاده از بار کد تک تک اقلام داخل سبد را برداشته و اطلاعات آن را توسط بارکد خوان یکی یکی وارد کامپیوتر کند تا فاکتور کالاهای انتخابی شما صادر شود. بسیاری از اوقات به دلیل آنکه تعداد کالاهای خریداری شده از طرف مشتری بسیار زیاد هستند؛ صف های طولانی ای در قسمت صندوق فروشگاه های زنجیره ای تشکیل می شود.

تازه، گاهی اوقات هم مخدوش شدن علائم بار کد، از خواندن اطلاعات جلوگیری می کند، که این خود موجب مشکلات بیشتری می شود.

با فناوری جدید RFID تمام این مراحل شکل دیگری پیدا می کند: شما سبد کالای خود را برمی دارید و بدون اینکه مجبور به ایستادن در صفهای طولانی شوید و یا حتی بدون اینکه مجبور باشید کالاهای خریداری شده را به صندوقدار یا نگهبان نشان دهید، از در خارج می شوید.

برچسب روی کالا دیگر بارکد (Barcode) نیست بلکه از نوع RFID است و خودش با فرستان علائم رادیویی کلیه اطلاعات جاری خود از قبیل تعداد، قیمت، وزن، ... را به کامپیوترهای موجود در درهای خروجی مخابره می کند.

کمی رویایی به نظر می رسد نه؟ بگذارید بیشتر توضیح بدهیم.

● سیستم های تشخیص اطلاعات

اصولاً به هر سیستمی که قادر به خواندن و تشخیص اطلاعات افراد یا کالاها باشد سیستم شناسایی گفته می شود.

به طور کلی شناسایی خودکار و نگهداری داده ها روشی است که طی آن تجهیزات سخت افزاری یا نرم افزاری قادر به خواندن و تشخیص داده ها بدون کمک گرفتن از یک فرد هستند.

بارکدها، کدهای دو بعدی، سیستم های انگشت نگاری، سیستم شناسایی با استفاده از فرکانس رادیویی، سیستم شناسایی با استفاده از قرنیه چشم و صدا و ... از جمله این راهکارها هستند. یکی از جدید ترین مباحث مورد توجه محققان برای شناسایی افراد یا کالاها استفاده از سیستم شناسایی با استفاده از فرکانس رادیویی یا RFID است.

RFID که مخفف سه واژه Radio Frequency Identification است؛ امروزه توسط فروشگاه های زنجیره ای بزرگی چون "وال مارت" و "مک دونالد" و نیز سازمان های مهمی چون "وزارت دفاع ایالت متحده آمریکا" استفاده شده است.

RFID چیست ؟

سیستم های شناسائی از طریق امواج رادیوئی موسوم به RFID در اصل مخفف سه واژه Radio Frequency Identification است؛

تصور کنید که یک شیشه مربا دارای یک برچسب (لیبل) است که در درون آن ریز تراشه ای بسیار کوچک (به اندازه یک سر سوزن) و یک آنتن فرستنده و گیرنده کار گذاشته شده است و برای گریز از گزند رطوبت و آسیب های متداول از لفاف پلاستیکی در ساخت آن استفاده شده است. این همه چیزی است که ساختمان یک برچسب RFID را تشکیل می دهد.

از سوی دیگر همه ما می دانیم که امواج رادیویی از بیشتر مواد غیر فلزی عبور می کنند. حالا با داشتن یک آنتن ارسال امواج رادیوی (همانند رادارها) و ارسال امواج از آن در محیط (از ۳۰ سانتی متر تا ۶ متر و بالاتر) هرگونه کالا (و حتی کارت شناسایی افراد) که دارای برچسب RFID باشد فعال شده و ریزتراشه موجود در آن اطلاعاتی که پیشتر در آن قرارداده شده را به صورت امواج رادیویی از خود باز پس می دهند؛ رادار یا آنتن مرکزی اطلاعات را دریافت و با کمک رایانه آن را به کاربر نمایش می دهد.

گونه ای از ریزتراشه ها (بدون باتری) جریان برق مورد نیاز برای فعال سازی خود را از همین امواج انتشار یافته در محیط کسب می نمایند. طول موج مورد استفاده در این فناوری مانند استفاده از ایستگاه های مختلف در یک رادیوی خانگی است. کالاهای که در فواصل نزدیک مورد ردیابی و شناسایی قرار می گیرند (مانند یک جعبه میوه) از طول موج های کوتاهتر FM استفاده می کنند که دارای نرخ ارزان تری است و برای ردیابی و شناسایی کالاهای حجیم (مانند یک کانتینر کالا) که در محدوده وسیع تری در حال حرکت هستند از برچسب هایی با طول موج بالاتر استفاده می کنند که نرخ این برچسب ها نیز بیشتر است

● برچسب های RFID یا بارکد، کدامیک؟

واقعیت آن است که هرکدام از این فن آوری ها ویژگی خود را داشته و از توانمندی و کارکرد های متفاوتی برخوردارند.

بارکد ها ارزان تر هستند و چنانچه مخدوش یا پاره شود دیگر به کار نمی آید. از همه مهم تر همواره باید در گستره دید مستقیم دستگاه های بارکدخوان بوده تا از اطلاعات آن به توان استفاده نمود. به بیان دیگر کنترل کالا کاملاً محسوس است. درحالی که برچسب های RFID نیازی به دیدن مستقیم و در راستای دستگاه خوانشگر نداشته (کنترل نامحسوس) و کافی است در محدوده آنتن قرار گیرد.

همچنین مقدار اطلاعاتی که بر روی یک برچسب بارکد وجود دارد تنها به نوع کالا، سازنده آن ختم می شود، در حالی که بسته به نوع ریزپردازنده برچسب های RFID اطلاعات از ۹۶ بیت تا دو کیلوبایت را درخود جای می دهند، که اندازه بسیار مناسبی برای ثبت و بازخوانی اطلاعات است.

همچنین از دو گونه ریزپردازنده "تنها خوانشیRead Only " و "خوانش/نگارش دوباره (Read/Rewrite) نیز می توان استفاده نمود. و اطلاعاتی تازه ای را به مجموعه اطلاعات هریک از آنان افزود.

اکنون به دلیل قیمت نسبتاً زیاد برچسب های RFID، هنوز از آن برای هرنوع کالایی استفاده نمی شود و تا سال های آینده جایگزین کامل برچسب های بارکد نخواهد شد. اما نتایج حاصل از استفاده از آن در سرعت، دقت عمل و استفاده ارزان تر از زمان (به عنوان کالا/هزینه) برهیچ کس پوشیده نیست.

● تجهیزات مورد نیاز فن آوری RFID

بطور کلی فن آوری RFID از تجهیزات ذیل جهت پیاده سازی بهیه خود کمک می گیرد:

۱) انواع برچسب Tag

۲) انواع خواننده بر چسب Reader

۳) انواع نویسنده اطلاعات Printer

۴) آنتن- تقویت کننده سیگنال

۵) نرم افزار مدیریت اطلاعات

۶) بانک اطلاعاتی، ساختار شبکه اطلاعاتی

تگ ● TAG چیست؟

همانطور که گفته شد Tagها وسیله شناسایی متصل شده به کالا، شئ یا فردی هستند که ما می خواهیم آنرا ردیابی کنیم.

اما اینکه هر یک از کالاها دارای اشکال و ظواهر گوناگون و نیز دارای محیطهای فیزیکی گوناگونی است، این ضرورت را ایجاب میکند تا Tag ها را با توجه به ویژگیهای فیزیکی (ظاهری شان) دسته بندی کنیم.

به طور کلی بعضی از ویژگیهای ظاهری Tagها به صورت زیر است:

الف) تگ هایی که دارای کفه پلاستیکی از جنس PVC هستند و معمولاً در وسط آنها یک سوراخ دیده می شود که بسیار با دوام بوده و میتوان از آنها بارها و بارها استفاده کرد.

ب) تگ هایی که شبیه کارت های اعتباری هستند ومعمولاً به آنها کارتهای هوشمند بدون تمـاس (Contact less Smart Cards) گفته می شود.

ج) تگ هایی که بصورت لایه های کاغذی بر روی برچسب ساخته می شوند که به آنها برچسب های هوشمند (Smart Labels) گفته می شود.

د) تگ هایی که در محیط های قابل فرسایش (مثلاً آب یا مایع) به خوبی کار می کنند. اینگونه Tag ها در کپسول های شیشه ای قرار دارند.

ه) تگ های کوچک که در داخل اشیاء عمومی مثل لباس، ساعت، دستبند و .... کارگذاشته می شود و اغلب ممکن است به شکل یک کلیه یا دسته کلید به نظر برسند.

در ایران هم چند شرکت به طور جدی روی این فناوری کار می‎کنند که یکی از آنها آواژنگ سیستم است، این شرکت ضمن معرفی محصولات و تجهیزات براساس نوع تولیدات یا خدمات با ارائه مشاوره های فنی مورد نیاز مشتریان چنین محصولاتی آنها را به استفاده از این فناوری نوین تشویق می کند.

 Readerچیست؟

قبلاً اشاره شد كه Reader ها وسایل الكترونیكی هستند كه حضور Tag ها را در محیط تشخیص داده و اطلاعات ذخیره شده در آنها را بازیابی میكنند.

سه دسته عمده Reader ها بصورت:

1.مدل ثابت Fixed Type

2.مدل دستی Hand held Type

3.مدل كارت PC Card Type

مزایای استفاده از فن آوری RFID

مزایا استفاده از این تكنولوژی به شرح ذیل میباشد:

1.كاهش هزینه ها (كاهش فعالیت های دستی و افزایش سرعت)

2.اتوماسیون (بدون توقف)

3.كاهش خطا

4.كنترل فرایندهای غیر قابل رویت

5.امكان به روز رسانی بر چسب ها بدون دخالت دست

6.امنیت

7.یكپارچگی

كاربری در RFID

- مدیریت بار مسافران :

شناسایی و كنترل بار و اثاثیه مسافران با استفاده از فركانسهای رادیویی RFID

در دسامبر سال 2004 همایشی با شركت اعضاء یاتا و با هدف زمینه سازی كاربردی IT در شركتهای هواپیمایی در خاور میانه برگزار گردید كه البته عمده توجه خود را بر تسهیل امور صنعت هواپیمایی معطوف نمود. پروژه سوم تائید شده در این مجمع با عنوان شناسایی و كنترل بار و اثاثیه مسافران با استفاده از فركانسهای رادیویی RFID به اعضاء معرفی گردید.

پروژه سوم، شناسایی و كنترل بار و اثاثیه مسافران با استفاده از مهمترین بخشهای بررسی شده درباره این پروژه در ذیل ارائه شده است:

هدف از بكارگیری فركانسهای رادیویی جهت شناسایی و كنترل بار و اثاثیه مسافران، ترویج و توسعه فناوری RFID به منظور بهبود مدیریت و سازماندهی فرآیندهای مختلف اداره بار نظیر جداسازی، دسته بندی و حمل و نقل اثاثیه مسافران و جلوگیری از خسارات احتمالی یا مفقود شدن این محموله ها می باشد.

در عین حال بكارگیری سیستم RFID موجب كاهش هزینه های شركتهای هواپیمایی و ارتقاء سطح خدمات ارائه شده به مشتریان میگردد.

اما منظور از برچسب های شناسایی و كنترل با فناوری RFID چیست؟

این برچسبها در شكلهای استانداردی ارائه میگردند و یك تراشه كه توانایی شناسایی فركانس های رادیویی را دارا میباشد، داخل این برچسب ها جا سازی گردیده است.

در عین حال این تراشه ها ظرفیت ذخیره داده های جدیدتر را نیز دارا میباشند. استفاده از RFID در مدیریت بار مسافران سبب كاهش خسارات احتمالی یا فقدان بار و اثاثیه مسافران میگردد و در عین حال فرودگاهها، سیستمهای سریعتر و ارزانتری را در مدیریت و سازماندهی هندلینگ بار در اختیار خواهند داشت. از سوی دیگر هزینه های شركتهای هواپیمایی در امور هندلینگ بار نیز به میزان قابل توجهی كاهش پیدا میكند و در عین حال امنیت محموله ها و اثاثیه مسافران ارتقاء و زمان مورد نیاز برای انجام امور شناسایی و كنترل بار و اثاثیه به حداقل خواهد رسید.

مراحل طرح اجرایی RFID برای كنترل و شناسایی اثاثیه مسافران از سوی ایكائو بشرح ذیل میباشد:

1.تشخیص و تعیین فرودگاههای مورد نظر و بررسی شبكه های ورودی، خروجی و عبوری

2.مدیریت و سازماندهی ذینفعان و همكاران اجرای طرح، شامل شركتهای هواپیمایی، فرودگاهها و شركت های هندلینگ بار

3.ارزیابی و تخمین هزینه های نصب و راه اندازی كامل سیستم

4.ارائه مدل اقتصادی مناسب برنامه ریزی برای تامین منابع مالی مورد نیاز به گونه ای كه منافع تمامی همكاران و ذینفعان اجرای طرح در نظر گرفته شود.

این سیستم به راحتی با چسباندن Tag بر روی بار مسافران و قراردادن یك سری آنتن و در نهایت Reader در اطراف ونیز قفسه های نگهداری بار مسافران به راحتی قابل اجرا میباشد.

- مدیریت دام و گوشت

شاید به جرات بتوان گفت كه یكی از قدیمیترین كاربردهای استفاده از فن آوری RFID در ردیابی و كنترل حركت حیوانات اهلی مخصوصاً گاوهای شیرده بوده است. امروزه بصورت یك جریان كاملاً متداول، حیوانات همزی و اهلی بوسیله كپسولهای قابل تزریق و یا Tag هایی که به گوش حیوانات متصل می شود؛ به این فن آوری مجهز می شوند.

این Tag ها به جهت شناسایی حیوانات اهلی گم شده، مرتب كردن، مراقبت كردن و نگهداری پیشینه درمانی حیوانات اهلی بكار برده میشود.

البته این فن آوری درسالهای اخیر در صنایع كشاورزی و دارویی كاربرد وسیعی پیدا كرده است. اطلاعات مربوط به حیوانات اهلی، مواد غذایی و دارویی در مواقع بحرانی برای سلامتی جوامع بشری بسیار مفید میتواند باشد.

- كنترل ورود و خروج وسایط نقلیه

یكی دیگر از كاربردهای بسیار شایع استفاده از فن آوری RFID كنترل ورود و خروج وسایط نقلیه در محلهایی است كه امنیت ورود و خروج ماشینها بسیار مهم و ضروری بنظر میرسد.

این سیستم با چسباندن یك Tag برروی وسیله نقلیه و قراردادن كلیه اطلاعات مربوط به این وسیله در حافظه آن ا

ارسال به