بررسی خصوصیت ، تاریخچه و کارکرد چت Chat  گفتگوی و گپ اینترنتی

لینک مطالب درج شده از وبلاگ فن آوری را دنبال می کردم که به یک لینک برخوردم از سرکار خانم معصومه شهبندی وبلاگ cyber-shahbandiمقاله هایی خواندنی با ادبیات اصلی رسانه ای و در عین حال پربار که برایم جالب بود.

گرچه بارها در مورد اتاقهای گفتگو یا چت رومها ؛ کارکرد و رویکرد این محیط در فضای اینترنتی گفتارهایی ذکر کردیم اما دریغ آمد این گفتار را از دست بدهم ، برای همین دلیل مقاله را کامل در ادامه آوردیم

چت Chat  در فرهنگ لغت به معنای گفت‏ وگوهای عامیانه، گپ زدن و دوستانه حرف زدن  است. در محیط اینترنت نیز معنای این فناوری، گفت‏وگو در اتاق‏های خصوصی و یا عمومی است که بستگی به سطح برخورداری امکانات و استفاده ی آن ،از طرف افراد متفاوت است  . .................

بررسی خصوصیت ، تاریخچه و کارکرد چت Chat  گفتگوی و گپ اینترنتی

چت[1] در فرهنگ لغت به معنای گفت‏ وگوهای عامیانه، گپ زدن و دوستانه حرف زدن  است. در محیط اینترنت نیز معنای این فناوری، گفت‏وگو در اتاق‏های خصوصی و یا عمومی است که بستگی به سطح برخورداری امکانات و استفاده ی آن ،از طرف افراد متفاوت است  . آنچه مسلم است در طول زمان بر امکانات این سیستم برای برقراری ارتباطاتی واقعی تر افزوده شده است . استفاده از آیکون ، چت صوتی ، تصویری و سه بعدی موید این حرف است . ابزار و امکاناتی که برای  خوداظهاری بیشتر که تنها محدود به کلام نباشد سعی می کند از باقی حس ها برای یاری واژه ها بهره گیرد  و به عبارتی عناصر واقعی بیشتری را در پیوند با مجاز قرار می دهد .

خصوصیت چت

چت با خصوصیت همزمانی ( چت کردن با چندین نفر در زمان واحد  ) دارد و از طرف دیگر شکست بعد مکانی و فاصله ها ابزاری سودمند ارتباطاتی است که محقق ارتباطات از آن نباید غافل شود. در این مقاله با مطالعه بر روی یک متن چت قدمی کوچک در این راه و تحقیقی عظیم تر و دقیق تر برمی دارم .

تاریخچه چت

استفاده عمومی از شبكه های كامپیوتری از آغاز دهه هشتاد میلادی با ارسال نامه های الكترونیكی به صورت غیر همزمان در محیط های چند كاربری با استفاده از سرویس دهنده بیت نت[2] در تابلوهای اعلانات الكترونیكی آغاز شد. به دنبال این موضوع، سیستم عامل یونیكس در نسخه بعدی خود در سال 1983 امكان ارتباط همزمان دو كاربر را با استفاده از دستور Talk فراهم كرد.

 با استفاده از این دستور، دو كاربر می توانستند هم زبان به صحبت كردن بپردازند. در سال 1988 پدیده جدیدی به نام آی.آر.سی معرفی شد. هم زمان با توسعه گپ زنی در وب، نرم افزارهای اختصاصی نیز برای گپ زنی ایجاد شد، اولین قدم در این زمینه با تولید نرم افزار ICQ انجام شده كه تحولی در زمینه گپ زنی بود. نرم افزارICQ  این امكان را به كاربر می دهد كه علاوه بر گپ زنی عمومی و استفاده از اتاق های گفت و گوی موضوعی، بتواند به جست و جوی افراد برای گپ زنی، تشكیل فهرست دوستان، ارسال پیام به افرادی كه درون سیستم مشغول به كار نیستند، به صورت بیرون از خط و هم چنین گپ زنی خصوصی با دیگران بپردازد.

با استقبال از ICQ  به سرعت نرم افزارهای دیگری نظیر پال تك عرضه شد، اما با عرضه یاهو مسنجر و ام.اس.ان.مسنجر این دو به سرعت بر سایر نرم افزارها پیشی جستند. اینك به علت قابلیت های بالای این دو برنامه و هم چنین استفاده مجانی از تمام توانایی هایشان، این دو نرم افزار عمومی ترین نرم افزارهای چت و گپ زنی هستند(جذبی، 1383: 7و8)

چرا چت می کنیم ؟

چت ابزاری برای برقراری ارتباط است که گاه تداوم در آن منتج به روابط تعاملی می شود . تحریک متقابل اجتماعی ای که منتج به برخورد اجتماعی می شود و نتیجه آن ساده ترین عنصر مشترک انسانی یعنی کنش اجتماعی روی می دهد و این کنش منجر به ارتباط متقابل اجتماعی می شود( محسنیان راد،1382:329)حال باید دید هدف از برقراری ارتباط چیست و چرا کنش اجتماعی انجام می دهیم ؟

آمار نظر سنجی صورت گرفته در شبكه فن آوری اطلاعات ایران را نمونه گیری ای کوچک از چرایی و هدف از استفاده از اینترنت می باشد :

  تجارت الكترونیك        55/10  درصد معادل 329 نفر

 حل مشكلات            84/10  درصد معادل 338 نفر

 ازدواج                      60/12   درصد معادل  393نفر

 سرگرمی و تفریح       94/31  درصد معادل 996نفر

 دوستیابی                71/22  درصد معادل 708

 هیچكدام                   35/11  درصد معادل 356 نفر

 تعداد آراء : 3118

با بررسی دقیق تر در این نظرسنجی دیده می شود كه اكثر كاربرانی كه از چت استفاده می كنند یعنی حدود 25/67% (دوستیابی+سرگرمی+ازدواج) به چت به عنوان وسیله ای برای پر كردن ساعات تفریح و سرگرمی خود نگاه می كنند

البته چت ، گپ زنی مجازی به صورت موضوعی ، آموزشی و شغلی نیز است اما وجه غالب این رابطه همان گفت گوی صمیمانه است .

فعال بودن یاهو مسنجر,بیش از 99 درصد پاسخگویان در حین انجام‌كار,در یك نگاه كلی ما را به این موضوع واقف می‌كند كه مهمترین و پر مخاطب‌ترین سرویس موجود در اینترنت چت و ورود به چت‌روم‌های مختلف می‌باشد. [3]

البته نگاهی کوتاه به استفاده از این ابزار در کشور های دیگر هم جالب توجه است . 87درصد جوانان 15 ساله آمریكایی و 50 درصد نوجوانان 12 تا 14 ساله آمریكایی از نرم افزارهای چت در اینترنت استفاده می كنند. به گزارش خبرگزاری موج ، تحقیقات موسسه فارستر نشان میدهد نوجوانان به سرعت در حال آشنایی با فناورهای نوین هستند.جوانان به طور متوسط 11 ساعت در هفته در اینترنت چت می كنند و حداقل 20 درصدشان نیز 20 ساعت در هفته مشغول چت كردن هستند

تحلیل متن چت

گفتگویی که من برای تحیلی انتخاب کرده ام در تاریخ  4/13/2006 بین ساعات  10:30:01 PM_ 10:53:34  صورت گرفته است . متن چت از گفتگو با یک دوست که جز لیست مسنجرم است انتخاب شده است .

     زمان چت :

 اولین نکته قابل توجه در چت ساعت چت است . آنچه به تجربه به من ثابت شده است این است که افراد در ساعات پایانی شب یعنی بعد از فراغت از کارهای روزانه و قبل از خواب بیش از ساعات دیگر در مسنجر هستند .

     میزان آشنایی :

چت در اتاق های گفتگو روندی متفاوت با چت با فردی که چند وقت است در لیست مسنجر هستند ،دارد.چرا که در اتاق های گفتگو هیچ گونه شناختی نسبت به فرستنده پیام و گیرنده وجو ندارد ادامه موضوع بحث برای دو طرف باید به قدری جذابیت داشته باشد که این ارتباط تداوم یابد . اما چت های خصوصی و دو نفره که افراد با گذر زمان همدیگر را بیشتر شناخته اند ،به علت همان پیوند و آَشنایی قطع سریع ارتباط با دشواری رو به رو شود. چت روم به دلیل عدم وابستگی بین طرفین ، این امکان را می دهد که در اواسط گفتگو راحت تر محیط را ترک کرد ولی در چت های خصوصی که دو طرف از یکدیگر شناخت نسبی دارند سعی می کنند همدیگر را قانع کنند و قاعدتا حتی در صورت اختلاف دیدگاه ها "پایانی خوش "همراه دارد . جنبه های خصوصی این نوع گفتگو ها( با افراد لیست مسنجر ) در لحن و شیوه بیان و استفاده از آیکون و ... نمود می یابد . مثلا به مرور زمان دو طرف برخی معنای کاملا شخصی و خاص از برخی از آیکون ها دارند.

          بافت :

بافت متن و بافت موقعیت دو عنصر کلیدی در تحلیل گفتمان است که اهمیت زیادی دارد.(ابدالی،19:1383) بافت[4] چیزی است که برای درک صحیح و اصولی یک رخداد ،کنش یا گفتمان ، باید آن را بشناسیم . چیزی که پشت صحنه ،مکان محیط:شرایط یا دلایل عمل می کند . (ون دایک 97:1882) نکته مهم در بافت موقعیت چت این است که فرد در عین واحد می تواند با چندین نفر چت کند که نتیجه آن این می شود که می تواند حس های مختلف را در زمانی واحد داشته باشد . ( دقیقا زمانیکه با کسی در مورد موضوعی جدی در حال بحث است در پنجره ای دیگر  با دوستی شوخی کند و از خاطرات تعریف کند )

 برن لوند می گوید " معنی هایی که هر لحظه در من و یا شما ظاهر می شود ، نتیجه تفسیر موضوعات و شرایط محیطی ماست " (محسنیان راد ،326:1382) اینکه دو طرف گفتگو در چه موقعیتی با همدیگر چت می کنند نکته حائز اهمیت دیگری است که نباید از آن غافل شد . البته تا حدودی هم به چرایی چت بازمی گردد . روحیه فرد هم در خود چت در گفتار و نوشته ها  ( البته با توسعه امکانات صدا و وب کم ) نمود می یابد . گاه این موضوع ممکن است موجب سوء تفاهم شود چرا که لحن جمله در معنای آن اهمیت زیادی دارد و اینجا اهمیت مفهوم  بافت مشخص می شود . البته زمانی که بعد اینگونه جمله ها از آیکون ها استفاده می شود این موضوع تقلیل می یابد .

بوترابی: و نوابغی مثل شما هم با بررسی های دقیق

بوترابی:

ستاره: هر چی بگید هم نمی فهمم

ستاره: تموم شد رفت

در تیپ شناسی این متن می توان گفت یک بحث موضوعی بود . اکثرا در مورد چت اینگونه است که روند با سلام و احوال پرسی آغاز می شود و در ادامه بیان حال خود و روزمرگی ها موضوعی برای بحث پیش می آید . آنگاه که موضوع برای دو طرف جذاب باشد مدت ها ادامه می یابد و زمانی که حتی  برای یکی از طرفین جذابیت خود را از دست می دهد گفتگو به جاهای دیگر کشیده می شود و کم کم بحث هم تغییر می کند یا اینکه کل بحث خاتمه می یابد . در متن چت انتخاب شده موضوع بحث در مورد نقش تبلیغات و ارتباطات در پیشرفت یک سایت بود .

 در  گفتگو دو نفره اکثرا افراد خواستار دادن اطلاعات به صورت برابر هستند مگر در شرایط خاص. چت ، گفتگویی برای بالا بردن آگاهی حال در زمینه های مخلف احساسی، علمی و ... است بیشترین نوع جملات را جملات خبری در بر می گیرد که افراد برای یکدیگر بیان می کنند .

کالبدشکافی گفتگو در چت

در تقسیم بندی اولیه جملات را به سه قسمت خبری ، سوالی و امری تقسیم کرده بودم و آیکون ها را به طور جداگانه به عنوان بخشی از تقسیم بندی مطرح کردم اما بعد از سنجش یافتم که هیچ جمله امری ای وجود ندارد . می توان اینگونه تحلیل کرد که در چت که یک گفتگوی برابر است افراد به امر و نهی که ناشی از قدرت برتر می باشد کمتر بهره می گیرند و حتی اگر خواسته ای باشد به صورت خواهش است 

زمانی که جملات سوالی یک نفر بر جملات خبری و از طرف دیگر نفر دوم جملات خبری اش بر جملات سوالی فزونی می گیرد می توان نتیجه گرفت در این گفتگو نفر اول بیشتر سوال کننده است و نفر دوم بیشتر اطلاع دهنده است

البته تعداد جملات  گفته شده نیز این امر را تایید می کند . از مجموع 132 جمله ای که گفته شده است شخص اول 64 جمله و تنها 48% را به خود اختصاص داده است . شخص دوم با گفتن  68 جمله و 51% بر گفتگو دارای تسط بوده است .

فاصله زمانی پرسش و پاسخ های این گفتگو حاکی از اهمیت موضوع بحث برای طرفین دارد . زمانی که موضوع برای دو طرف جذاب است این فاصله زمانی کاهش می یاید و زمانی که برای یک از دو طرف بی اهمیت می شود ، روند ارتباط کند می شود .

طبق نمودار بیشترین فراوانی در فاصله زمانی پاسخ به طرف مقابل بین 11- 20  و 0- 10 صدم ثانیه است ، این امر نشان می دهد که دو طرف می خواستند که بحث ادامه یابد 

البته آرام شدن روند گفتگو به عوامل دیگری هم چون کند بودن دست طرفین ، فکر کردن ، مشغول بودن در پنجره های دیگر و صحبت با دیگران و ... هم مربوط می شود .

ستاره: در مورد خودتون بگید

ستاره: از جنس خودتون

بوترابی: به جنس شما نمیخوره

بوترابی: خرده شیشه ی شما رو میبره بالا

ستاره:خب پس بی خیال

ستاره: بذار بچه و ساده بمونیم

بوترابی: آتفاقا بر عکس

ستاره:اینم راهیه برای جواب ندادن

ستاره:

بوترابی:

ستاره:فعلا بای

بوترابی: بای

در نتیجه می توان گفت انجا که دو طرف حرف های خود را در باب موضوع گفتند و سعی کردن در یک  کنش متقابل سوال و جواب ،ردوبدل اطلاعات ؛ همدیگر را  اقناع کنند ، زمانی که بحث فروکش می کند فاصله زمانی گفتگو هم زیاد می شود  و در نهایت  خداحافظی صورت می گیرد .

منابع:

جذبی، سیدعلی(1383) كلید چت ، انتشارت توسعه آموزش و نشر و پخش سجاد، تهران

محسنیان راد ، مهدی (1382)ارتباط شناسی ،چاپ پنجم ف انتشارات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ، تهران

ابدالی ،آذر (1383)تحلیل گفتمان انتقادی روزنامه های ایران پیرامون اتحادیه اروپا ،استاد راهنما : مسعود کوثری ،دانشگاه تهران

http://www.yazdit.bigestblog.com/More-97.ASPX

 ون دایک،تءون ای(1382) مطالعاتی در تحلیل گفتمان ،ترجمه پیروز ایزدی ،مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ، تهران

[1] chat

[2] bitnet

[3] http://yazdit.mihanblog.com/More-434.ASPX

[4] context

ارسال به